Alfabet Antyfaceta - Wstęp A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U W X Y Z

Z

zakrywanie (także: ukrywanie) – forma zachowania się podejmowana przez osoby reprezentujące odmienność w obszarze objętym społecznym tabu polegająca na udawaniu, że się tej odmienności nie posiada. Z. jest podejmowane na dwa sposoby: w postaci swoistej autocenzury, w ramach której jednostka sama stara się nie ujawniać swego kłopotliwego sekretu dopiero spodziewając się sankcji, z powodu lęku opartego na braku precedensu w tym zakresie, albo też gdy po podjęciu próby ujawnienia się ze swą odmiennością spotkała się z negatywnymi reakcjami społecznej większości i podlega stałej presji, aby swą odmienność ukrywać bądź na przyszłość woli uniknąć podobnych przykrości ze strony większości społecznej (ewentualnie po wydaleniu z pierwotnego środowiska/miejsca zamieszkania – w nowym miejscu). Wraz z emancypacją różnych uciskanych grup społeczeństwa, jaka zaszła w cywilizowanych krajach w ciągu XX i na pocz. XXI wieku, skłonność grup poddanych społecznej opresji do z. znacznie się zmniejszyła. Ma to związek z rozwojem Praw Ludzkich w demokratycznych krajach (szczególnie Unii Europejskiej) a także z indywidualną emancypacją jednostki ludzkiej: jej przekonaniem o własnej podmiotowości, wartości i godności, z czego wypływa brak zgody na spędzanie swego krótkiego i niepowtarzalnego życia pod butem obyczajowych nakazów lub zakazów niepozwalających na otwarte praktykowanie zachowań będących realizacją istotnego składnika własnej osobowości. Nakazem z. pierwotnie (w społeczeństwach obyczajowo rygorystycznych, autorytarnych lub ogólnie niskocywilizowanych) objęte były niemal wszystkie kategorie osób nietypowych, czyli homoseksualiści, tzw. transwestyci, inwalidzi i cierpiący na choroby psychiczne, zakaźne i zmieniające wygląd, imigranci pragnący praktykować swoją własną kulturę, myśliciele prezentujący światopogląd wykraczający poza doktrynę narzucaną przez religię panującą itp. Presja/przymus z. związane są z postawami nietolerancji i ciemnoty, niechęci do podejmowania uczciwej dyskusji z osobami odmiennymi z jakiegokolwiek powodu, gdyż podjęcie takiej dyskusji wymagałoby albo rzetelnego uzasadnienia nakazu z. dla tych osób, albo uchylenia tegoż, co w praktyce oznaczałoby przyznanie osobom reprezentującym daną odmienność prawa do publicznego istnienia i w konsekwencji otrzymania także innych praw. Praktyczna realizacja z. przybiera zasadniczo dwie formy: albo radykalne ukrywanie się przed innymi członkami społeczeństwa i życie w odosobnieniu (sekluzja < – spolszczenie NARP>), albo uczestnictwo w życiu społecznym wraz z nieustannym udawaniem osoby niereprezentującej danej odmienności lub nawet czynne uczestnictwo w działaniach społecznej większości skierowanych przeciwko mniejszości reprezentującej odmienność, czyli forma autoagresji.